Dit artikel verscheen als vrije tribune in De Standaard

Vierkant tegen het separatisme

Achter het tromgeroffel waarmee sommige Vlaamse partijen rond de staatshervorming naar de verkiezingen trekken, gaat volgens Mathias De Clercq een bedreigend nationalisme schuil.
CD&V, NVA en Vlaams Belang pleiten voor een staatshervorming waarbij ze tal van bevoegdheden willen overdragen naar de regio's. Hun doel is een verregaande vorm van confederalisme en zelfs separatisme. Zelf ben ik daar vierkant tegen. Uiteraard kunnen we bevoegdheden overhevelen ten bate van meer eenvoudigheid, subsidiariteit, samenwerking, solidariteit en een nieuw evenwicht tussen meer autonomie van de deelstaten en samenhang van de federatie. Maar het moeten aanpassingen zijn die ten goede komen aan de burgers, ongeacht hun afkomst of woonplaats, en geen aanpassingen die ingegeven zijn door het belang van de 'eigen volksgemeenschap'.

Ik sta wantrouwig tegenover elke vorm van nationalisme of het belang van het 'volk', omdat het zich vertaalt naar een gemeenschappelijk kenmerk, een bindend element, een volk, een groep. Ik erken alleen het menszijn als verbondenheid. Ik voel mij niet zozeer Vlaming of Belg, maar wereldburger. Individuele vrijheid is onverenigbaar met onderwerping van de mens aan het belang van het volk of de natie.

'Een mens definiëren op grond van de groep waartoe hij behoort: zo begint de stigmatisering, dat is de daad die alle vormen van racisme inluidt', aldus Alain Finkielkraut. Omgekeerd kan geen enkel volk, geen enkele religieuze groep, geen enkel 'ras' zich beroepen op zijn superioriteit om de individuele mens te herleiden tot een deelgenoot. Het nationalisme gaat uit van een vermeende superioriteit van het 'eigen volk'. Het veroordeelt op die manier de vreemdeling, zowel diegene die al decennialang geïntegreerd is als de ware buitenstaander. Zij kunnen en mogen geen deel uitmaken van de volksgemeenschap. In het beste geval worden ze getolereerd, in het slechtste worden ze teruggestuurd of vernietigd.

We moeten af van het tromgeroffel waarmee Vlaamse partijen rond de staatshervorming naar de verkiezingen trekken. Dat is niet in het belang van de mensen. Hun voorstellen zijn vaak schrikbeelden waarmee ze de eigen problemen afwentelen op de anderen, de 'wereldvreemde' Brusselaars, 'luie' Walen en 'criminele' vreemdelingen.

Alsof we in Vlaanderen zo perfect zijn. Neem het discours over de werkonwillige Franstaligen. Ook in Vlaanderen zijn er duizenden openstaande vacatures maar die raken niet ingevuld ondanks de 178.000 'werkzoekenden'. Als schepen van Werk en Economie in Gent krijg ik dagelijks vragen van bedrijven en kmo's die op zoek zijn naar mensen die de handen uit de mouwen willen steken, maar ze niet vinden. Daarmee gooi ik geen steen naar de vele werklozen die zich inzetten om een gepaste job te vinden - ouderen en vreemdelingen worden vaak gediscrimineerd.

Maar we moeten activeren, herscholen en de werkloosheidsuitkering desnoods beperken in de tijd. Sommigen zullen dit voorstel afdoen als asociaal, maar aanzetten tot werken is een sociale maatregel. Uitkeringen houden de mensen in een positie van afhankelijkheid, terwijl een job emancipeert en kansen geeft in de samenleving.

De staat hervormen is prima, maar worden er ook concrete problemen mee opgelost?

Neem de geluidsnormen rond de luchthaven van Zaventem. De Vlaamse en Brusselse regering geraken het maar niet eens, waardoor een heel belangrijke economische activiteit met tienduizenden jobs dreigt verloren te gaan. Die materie moeten we, zoals premier Verhofstadt voorstelt, herfederaliseren. Want stel u een piloot voor die tijdens het landen rekening moet houden met verschillende geluidsnormen! Leterme en Picqué geraken er niet uit. Hoog tijd dat serieuze politici dit probleem oplossen. Niet met tromgeroffel, maar met een open en constructieve dialoog tussen volwassenen.

Mathias De Clercq is VLD-schepen van Economie in Gent
en kernlid van de onafhankelijke denktank Liberales.